Zo weet je of een product écht gezond is

Je zou denken dat méér keuze ons helpt in onze gezondheid. Wel, onderzoek wijst uit dat juist het tegendeel waar is. De gemiddelde supermarkt bevat zo'n 15000 producten. En dat geeft keuzestress, want: hoe kies je het beste?

Maart 2020

Heb je het wel al eens gehad? Je staat in de winkel en voelt je overweldigd door het giga-aanbod. Je wou gewoon een simpele volkoren pasta maar nu zie je allerlei varianten en merken. Van speltpasta tot haverpasta en ja, niet alleen gewone, maar ook volkoren speltpasta. En je beseft dat je niet eens wist dat dit bestond. (ja, this was me, een tijd geleden!) Vandaar dat ik dus meer dan ooit de nood voel om deze column te schrijven. Want hoe weet je of je de juiste keuzes maakt in een wereld die constant verandert?

WAAROM WE LIJDEN AAN KEUZE STRESS

Je zou denken dat we in deze moderne tijden baat hebben bij de overvloedige golf van producten waaruit we kunnen kiezen. Logischerwijs zou een gezonde levensstijl gemakkelijker moeten zijn omdat we simpelweg meer keuze hebben. De bittere realiteit is echter, dat al die keuzes uitputtend en verwarrend zijn. Combineer dit met de dagelijkse tegenstrijdige gezondheidsinformatie en je hebt de perfecte cocktail voor ... keuzestress.

HET FUNDAMENT VAN HET JUIST KIEZEN

Gelukkig kan het zonder stress. Het kan gemakkelijker. Met een stuk minder twijfel of keuze-frustratie. Om van deze onzekerheid af te geraken gaan we op een dieper level naar het fundament waarop je keuzes gemaakt worden. Wil je weten of een product een gezonde keuze is, moet je eerst weten wat gezond betekent voor jou? Hoezo, Natasha, gezond is toch gezond? Is dat zo? Gezond is een subjectief begrip, geen absolute waarheid. Net daarom is er geen sluitend antwoord op de vraag: wat is gezond? Het gaat om wat jij belangrijk vindt. Zo meteen begrijp je waarom.

MAAK JE EIGEN REGELS

In de psychologie heet dit beslissing van de tweede orde. Je maakt je beslissing aan de hand van regels, standaarden en gewoontes die de koers uitzetten waaraan je de keuze aftoetst. Het spreekt vanzelf dat het dan veel gemakkelijker is te bepalen of die keuze voor jou werkt. Bijvoorbeeld: ik drink enkel wijn in het weekend (op niet-werkdagen). Dit maakt het leven overzichtelijker. Iemand biedt je een glas aan op woensdag? Nee, dank je. Door deze regels heb je meer tijd om je bezig te houden met de meer belangrijke keuzes. Wat zijn jouw standaarden? Wat kan? Wanneer? 

Ideetjes nodig? Enkele van mijn regels zijn:

  • Voor elke koffie drink ik een glas water (helpt mijn overdadige liefde voor koffie te beteugelen) 

  • Thuis kook ik puur en vegetarisch (ja, ook voor de baby) en als we elders zijn, dan mag ik kiezen.

  • Ik ga niet winkelen zonder mijn basisboodschappenlijstje en ik doe het niet als ik honger heb. 

SNELCURSUS ETIKETTEN LEZEN

Eens je voor jezelf duidelijk weet wat belangrijk is, dan is het tijd om je aankopen eens van dichterbij te bekijken. Lees de volgende adviezen door en neem vervolgens enkele producten uit je keukenkasten om aan een eerste test te onderwerpen. De juiste producten kiezen begint thuis want vaak kopen we wat we voordien al kochten. 

 

De ingrediëntenlijst

Om de ingrediëntenlijst te lezen heb je 2 dingen nodig: een bril en tijd. Want vaak moet je je ogen dichtknijpen om ze te vinden. Eens gespot, vraagt het lezen zelf ook wat tijd, want vaak bevat de lijst heel wat moeilijke woorden. Het goede nieuws is: je hoeft geen expert te zijn om ze te begrijpen. Dit is wat ik bedoel:

 

  • De ingrediëntenlijst is zo opgebouwd dat het eerste ingrediënt het grootste is en de laatste de kleinste. Suiker als tweede woord heeft een andere betekenis dan wanneer je het aan het einde van de lijst tegenkomt. Je kan dus zelf een inschatting maken van de mate waarin elk ingrediënt aanwezig is.

  • Bovendien geldt vaak: hoe langer de lijst, hoe meer bewerkt. En hoe groter de kans dat er synthetische stoffen en suikers in verwerkt zijn (want wat zou er anders nog allemaal in appelsap kunnen zitten?) 

  • Ken je een ingrediënt niet of is het een ingewikkeld woord? Dan is het meestal ver van puur en natuurlijk. 

  • Let op van verbloemingen. Er zijn tal van benamingen voor suiker, net omdat wij als consument dit liever niet in het product verwerkt zien. Maar laat de suiker weg en de smaak is niet meer dezelfde. Het zit er dus in, maar onder een alter ego. Suiker staat ook bekend als: dextrose, fructose, melasse, stroop, siroop, HFCS, kandij, maltodextrine, maltose, saccharose, sucrose.

Labels

Als mens houden we van labels. Ze geven een vertrouwd gevoel. En vertaald in marketing termen: wat vertrouwd aanvoelt, kopen we sneller. Net daarom worden labels zo vaak gebruikt. Een V van vegan betekent niet per se gezonder. Hetzelfde met Bio. Wat zit er écht in het product? Kijk verder dan het icoontje en lees de ingrediëntenlijst. Dan pas ken je het hele verhaal.

De nutriscore

De nutriscore is relatief nieuw en komt sinds kort steeds meer naar voor. Maar wat betekent die nu? De score wordt berekend door een algoritme (puur wiskunde) die de positieve als de negatieve eigenschappen van een product afweegt en zo tot een globale score komt. Het is bedoeld om producten binnen eenzelfde categorie te vergelijken. Stel je wil fruityoghurt, dan kan je aan de hand van de nutriscore kiezen voor merk A, B of C. In functie van bewustwording vind ik dit top: het laat je even nadenken en kritisch bekijken wat je koopt. Echter is deze nuance belangrijk: het vertelt je niets over wat er effectief verwerkt zit in het product. Dus je weet al wat ik je ga zeggen: lees de ingrediëntenlijst. 

HEB IK DIT ECHT NODIG?

Je mag nog zo zelfbewust zijn, reclame werkt. Jaren wilde ik er niets over horen, maar het is nu eenmaal menselijk: 80% van onze keuzes maken we onbewust en hier spelen reclameboodschappen op in. Hoe zelfbewust je ook bent. Bovendien ben je na een rondje winkelen flink uitgeput door alle keuzes die je constant maakt en door de continue afleiding door promo's en aanbiedingen. De kassachocolade waarvan je denkt: ik heb dit wel verdiend, kan eenvoudigweg vertaald worden als: ik ben moe en heb geen energie meer im deze impuls aan te vechten.

Heel lang deed ik 2 rondjes in de supermarkt: de eerste om de winkelkar te vullen en de tweede om dingen terug te leggen. Ook nu gebeurt het nog regelmatig dat ik aan de kassa nog even halt houd om iets terug te leggen. 

TOT SLOT ... VARIATIE WORDT OVERSCHAT

Variatie wordt overschat. Onderzoek wijst uit dat we denken dat we variatie willen, maar als we op dat moment mogen kiezen, dat we steeds voor onze voorkeur gaan en dat eigenlijk niet erg vinden om dit steeds opnieuw te kiezen, want het heeft onze voorkeur. Het is dus beter om 3 pakken van je favoriete rijstekoeken of granola te kopen, dan te gaan voor verschillende waarbij je de ene beter zal vinden dan de andere. Dat is goed nieuws, want dat maakt de boodschappen veel gemakkelijker.

Dus, je hoeft geen voedingsexpert te zijn om écht gezonde producten te herkennen. Keep it simple, ga voor puur. Stem je keuzes af met wat jij zelf belangrijk vindt. Gezondheid is persoonlijk.

Wil je hierover met me uitwisselen? Of heb je een vraag? Stel ze gerust op Facebook op Instagram of mail naar info(at)vrouwengeluk.be .

X0

Natasha

Warme oproep voor terugkeer naar gezond boer(inn)enverstand

Wat denk je van een back-to-basics-aanpak? Hoe leuk zou het niet zijn te leven in een wereld, waarin gezond verstand opnieuw primeert. Al die superfoods en wondermiddeltjes, liefst verbonden aan een dokter of wetenschapper, het maakt je gezond leven (onnodig) ingewikkeld. Begin waar je bent, keep it simple. In plaats van nieuwe dingen in huis te halen, elimineer. Vervang. Zorg eerst voor een stevige basis en bouw zo op. Er geeft niets meer stress dan een ongeopende zak raw cacao die zijn vervaldatum al lang gepasseerd is. Geef jezelf een duidelijke invulling van wat gezond betekent voor jou en ga daarvoor. Laat je niet in twijfel trekken. En weet je, je hoeft ook niet alle artikels te lezen of met alle collega's en familie hierover te praten. Ieder heeft recht op zijn mening en gezondheid mag wel eens wat persoonlijker worden. Het is jouw gezondheid. Voel zelf wat klopt. Als je zo dicht bij jezelf blijft, dan pas ga je ook genieten van je gezonde keuzes. Althans, dat is mijn filosofie. Maak er nu je eigen ding van!

 

Meer weten?

Natasha Dewulf (1986) is psychologisch consulente en auteur van Shine, gezonde keuzes voor een goed gevoel (2018, uitg. Bibliodroom). 

Meer inspiratie ontvangen? Schrijf je in hieronder. Neem ook een kijkje op Facebook en Instagram voor kookideetjes & praktische inzichten!

©2020by VROUWENGELUK

Blijf je graag op de hoogte? Schrijf je in op de maandelijkse nieuwsbrief!
  • Facebook Vrouwengeluk
  • Instagram Vrouwengeluk